Get Adobe Flash player

Śladami poety – Edward Stachura

 

 

Aleksandrów Kujawski – Łazieniec – Ciechocinek – Nieszawa – Aleksandrów Kujawski

  • Trasa rozpoczyna się od miejsca siedziby Miejskiej Biblioteki Publicznej w Aleksandrowie Kujawskim przy ul. Słowackiego 10, tuż obok kładki dla pieszych nad torami kolejowymi. Kierujemy się ku pobliskiej ul. Słowackiego.
  • EDWARD STACHURA (1937 – 1979), największa legenda polskiej poezji powojennej, prozaik, pieśniarz i tłumacz urodził się w rodzinie polskich emigrantów we Francji. W Charvieu i w okolicach tej miejscowości spędził pierwszych jedenaście lat swego życia. Do Polski przyjechał w 1948 r. Wraz z rodzicami i rodzeństwem zamieszkał w Łazieńcu w pobliżu Aleksandrowa Kujawskiego, gdzie chodził do Szkoły Podstawowej nr 2 a w latach 1952-1955 uczył się w Liceum Ogólnokształcącym w Ciechocinku. Maturę zdał w Gdyni. Studiował filologię romańską. Dyplom uzyskał w 1965 r. Zarówno dzieciństwo spędzone we Francji, jak i znajomość języka francuskiego miały spory wpływ na styl języka Steda. Sporą moc oddziaływania na kolejne pokolenie odbiorców poezji Stachury mają piosenki stworzone zarówno przez niego, jak i do jego tekstów przez uznanych muzyków, w tym zespoły muzyczne, jak chociażby przez znaną grupę „Stare Dobre Małżeństwo”.
  • Rozpoczęcie trasy przy Miejskiej Bibliotece Publicznej ul. Słowackiego 10.

Kierujemy się ku ulicy Słowackiego (przejście pod budynkiem Sanepidu). Skręcamy w prawo i mijamy budynek Starostwa Powiatowego oraz Urzędu Miasta, w pobliżu których rośnie zabytkowy dąb. Jedziemy prosto i na skrzyżowaniu skręcamy w prawo. Przejeżdżamy przez tory kolejowe i jedziemy ulicą Dworcową. Na wysokości kościoła pw. Przemienienia Pańskiego skręcamy w prawo w ulicę Wojska Polskiego. Po lewej stronie mijamy willę „Radwan” i budynek klasztorny Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP z 1880 roku.

  • Jadąc dalej skręcamy w prawo i chodnikiem docieramy do gmachu zabytkowego dworca kolejowego, którego budowa rozpoczęła się w latach 1860 – 1862.

Dla poety był miejscem magicznym: „prima” i „cacy”, jak pisał w „Całej jaskrawości”. „Piękny, wielki, elegancki” działał na niego niezwykle twórczo. Tu zaczynały się jego wyjazdy i tu kończyły powroty. Na dworcu, który tętnił życiem całą dobę spędzał wiele czasu i to nie tylko w oczekiwaniu na odjazd, czy przyjazd pociągu. Przytuliskiem i miejscem do obserwacji oraz przemyśleń stał się dla niego restauracyjny kaflowy piec. To na aleksandrowskim dworcu wytyczył nowe tory swojej aktywności twórczej. „Będę pisał: komponował piosenki. Żeby było na życie: na chleb i wino”, odnotował 22 kwietnia 1971 r., czekając na pociąg do Torunia. Piosenki stały się tą formą jego artystycznej działalności, która najszerzej przemawia już do kolejnego pokolenia odbiorów jego literackiej spuścizny.

  • Powracamy na ulicę Wojska Polskiego. Po lewej stronie widzimy pałacyk pobudowany prawdopodobnie około 1867 roku przez hrabiego Trojanowskiego, a po prawej – dom pracowników kolei nr 1 i w głębi – zabytkową wieżę ciśnień.
  • Za bankiem PKO BP skręcamy w lewo i jadąc prosto docieramy do Łazieńca. Tu, po prawej stronie widzimy tablicę upamiętniającą Edwarda Stachurę, a w głębi – dom rodzinny poety.
  • Kontynuując podróż dojeżdżamy do Stawek, skręcamy w lewo i Aleją Marii Danilewicz Zielińskiej zmierzamy w kierunku Ciechocinka. Na rondzie kierujemy się prosto idrugim zjazdem docieramy do skrzyżowaniaz drogą krajową nr 91. Po 4 km na skrzyżowaniu skręcamy w prawo w ulicę Bema, następnie w lewo w ul. Zdrojową. Docieramy do jej końca i przy fontannie „Grzyb” skręcamy w lewo w ulicę Kościuszki, oraz ponownie w lewo w ul. Kopernika. Po lewej stronie znajduje się Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica, do którego w latach 1952 - 1955 uczęszczał Edward Stachura. Na odpoczynek, przed dalszą podróżą, można zatrzymać się w Parku Zdrojowym, w którym Stachura spędzał wiele czasu m.in. grał w szachy. Ciechocinek, jako miasto uzdrowiskowe dostarcza zwiedzającym wielu atrakcji. Można odpocząć przy tężniach, podziwiać dywany kwiatowe, zrelaksować się przy fontannie „Grzyb”.
  • Jadąc ulicą Kopernika na skrzyżowaniu skręcamy w lewo w ulicę Narutowicza ( po prawej stronie budynek Komisariatu Policji ).

Dojeżdżamy do Zdrojowej i kierujemy się na wprost w ulicę Widok, z której po przejechaniu kilkuset metrów skręcamy w lewo w ulicę Słowackiego, a następnie w prawo w ul. Nieszawską. Ulica ta – jej przedłużenie, doprowadzi nas do Nieszawy ( około 9 km).

Nieszawa położona jest w dolinie nad Wisłą. Miasto ma bogatą historię. W swoich dziejach przemieszczało się w czasie i przestrzeni. Pierwsza Nieszawa leżała naprzeciw Starego Torunia. W 1230 r. książę Konrad I Mazowiecki przekazał ją zakonowi krzyżackiemu. Druga Nieszawa powstała w pierwszej ćwierci XV w. vis-à-vis Torunia, wokół zamku zwanego Dybowem. To tutaj m.in. zostały podpisane statuty nieszawskie. Konflikt z Toruniem w konsekwencji doprowadził do opuszczenia miasta przez nieszawian w 1460 r. Największy rozkwit obecnej, czyli trzeciej Nieszawy przypadł na wiek XVI.

Nad Nieszawą góruje nieprzerwanie od ponad pięciuset lat kościół farny w stylu gotyckim, tzw. nadwiślańskim. Układ urbanistyczny miasta pochodzi z pierwszej połowy XIX w. Zabytki: kościół i klasztor pofranciszkański, plebania-miejsce urodzenia St. Noakowskiego, ratusz, muzeum St. Noakowskiego. Atrakcją dla turystów jest nieszawski prom.

      • Nieszawskie ślady Steda

Miasto jako Niszawa zostało utrwalone na kartach pierwszej powieści Edwarda Stachury pod tytułem „Cała jaskrawość” (pierwsze wydanie 1969 r.). Można w niej odnaleźć wiele opisów Nieszawy, w tym miejsc, których już nie ma, a które pozostały w pamięci nieszawian, jak chociażby gospoda „Pod Łososiem”. W powieści został opisany rynek, ulice, kościoły, źródełko przy klasztorze, z którego do dzisiaj korzystają mieszkańcy miasta. Z Nieszawy w kierunku południowym droga prowadzi na Przypust. Jej opis znajdziemy na kartach powieści, również wzgórza, na którym położona jest ta miejscowość, także drewnianego kościółka, usytuowanego w najwyższym punkcie. To na Przypuście ujrzał wieczny wędrowiec, jakim był Stachura, „całą jaskrawość”. Miejsce to w istocie jest wyjątkowe, magiczne.

  • Wyjeżdżamy z Nieszawy ulicą Toruńską w kierunku Aleksandrowa Kujawskiego. Po przejechaniu około 3 km można zboczyć do odległego o 5 km Raciążka, historycznej miejscowości z ruinami zamku i zabytkowym kościołem, a następnie przez Ciechocinek wrócić do Aleksandrowa Kujawskiego.
  • My natomiast jedziemy prosto drogą do stolicy powiatu przekraczając wiaduktem autostradę A 1. Przez Turzno docieramy do Ośna, mijamy skrzyżowanie na Ostrowąs i Stawki. Na następnym skrzyżowaniu kierujemy się do Aleksandrowa ulicą Przemysłową. Przy końcu ulicy Przemysłowej skręcamy w lewo w ul. Leśną i kierujemy się w ulicę Długą, przy której znajduje się Publiczne Gimnazjum im. Lotników Polskich (dawniej Szkoła Podstawowa nr 2, do której uczęszczał E. Stachura).
  • Całość przebytej trasy wynosi około 40 km.